Erih From (Erich Fromm)

Rođen 1900. u Frankfurtu u Nemačkoj, umro 1980. u Švajcarskoj, Erih From spaja individualnu psihologiju i društvenu kritiku, polazeći kako od Frojdovih tako i od Marksovih uvida. U žižu svoje psihološke teorije postavio je čovekove muke sa slobodom. Kroz istorijski proces oslobođeno primarnih veza, ljudsko biće se, istovremeno, suočava sa izdvojenošću, nesigurnošću, bespomoćnošću. Čovek može da potraži spas u različitim oblicima bekstva od slobode kao šti su autoritarnost, rušilaštvo, saobražavanje društvenim obrascima. Bežati od slobode znači žrtvovati svoju individualnost u zamenu za lažno pripadanje i iluziju sigurnosti. Sa druge strane, čovek može da prihvati svoju slobodu, a da izdvojenost prevaziđe ljubavlju i stvaranjem.

Pred čovekom stoje dve osnovne, međusobno suprotstavljene mogućnosti: biofilna (zasnovana na ljubavi prema životu i razvoju) i nekrofilna (određena ljubavlju prema smrti i uništavanju).

Čovek nije određen instiktivnim reakcijama već karakterom. Karakter je nadokanada za slabljenje instikata. Stvara se kroz životno iskustvo. Predstavlja relativno stalan način odnosa prema stvarima i prema ljudima. Za oblikovanje karaktera najvažniji je uticaj porodice, a preko porodice uticaj društveno dominantnih odnosa jer je porodica agent društva.

From veliku važnost daje društvenom karkateru, onim što je zajedničko brojnim pojedincima neke društvene grupe. Društvo nastoji da, posredstvom porodice, obrazovnih ustanova i sve više mas medija, utisne obeležja društvenog karaktera u psihu pojedinca, da u njemu razvije potrebu da čini, misli, oseća ono što je društveno poželjno.

Za Froma je društvo od odlučujuće važnosti. Bez mentalno zdravog društva nema ni zdravog pojedinca. Sva dosadašnja društva, međutim, zasnivana su na mehanizmima bekstva od slobode, na gušenju i sputavanju ljudskih mogućnosti, Za istinski zdravo društvo se tek treba izboriti.

---------------------

Najvažnija dela Eriha Froma:
- Bekstvo od slobode (Escape from Freedom);
- Čovek za sebe - Istraživanje o psihologiji etike (Man for Himself. An Inquiry into the Psychology of Ethics);
- Psihoanaliza I religija (Psychoanalysis and Religion);
- Zaboravljeni jezik - Uvod u razumevanje snova, bajki i mitova (The Forgotten Language. An Introduction to the Understanding of Dreams, Fairy Tales and Myths);
- Zdravo društvo (The Sane Society);
- Umeće ljubavi - Istraživanje o prirodi ljubavi (The Art of Loving. An Inquiry into the Nature of Love);
- Misija Sigmunda Frojda - Analiza njegove ličnosti i njegovog uticaja (Sigmund Freud

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather